You are currently viewing Ο ΓΑΛΑΞΙΑΣ “ΤΡΟΧΟΣ ΑΜΑΞΑΣ” – ΓΑΛΑΞΙΑΚΗ ΣΥΓΚΡΟΥΣΗ ΦΤΙΑΧΝΕΙ ΔΑΧΤΥΛΙΔΙ ΑΠΟ ΑΣΤΕΡΙΑ

Ο ΓΑΛΑΞΙΑΣ “ΤΡΟΧΟΣ ΑΜΑΞΑΣ” – ΓΑΛΑΞΙΑΚΗ ΣΥΓΚΡΟΥΣΗ ΦΤΙΑΧΝΕΙ ΔΑΧΤΥΛΙΔΙ ΑΠΟ ΑΣΤΕΡΙΑ

Σε απόσταση περί τα 500 εκατομμύρια έτη φωτός στον αστερισμό του Γλύπτη, το σχήμα τροχού αυτού του γαλαξία είναι το αποτέλεσμα μιας βίαιης γαλαξιακής σύγκρουσης. Ένας μικρότερος γαλαξίας πέρασε ακριβώς από το κέντρο του γαλαξία Cartwheel (Τροχός Άμαξας) και παρήγαγε ωστικά κύματα που σάρωσαν το αέριο και τη σκόνη – σαν τα κύματα που δημιουργούνται όταν πετάξουμε ένα βότσαλο στη λίμνη. Το εκτεινόμενο κύμα συμπιέζει το αέριο και δημιουργεί έναν δακτύλιο αυξημένης πυκνότητας όπου σχηματίζονται νέα άστρα με φρενήρη ρυθμό.

Ο γαλαξίες σε σχήμα δακτυλίου είναι αρκετά σπάνιοι, αποτελούν μόλις το 0,1% των γαλαξιών σε σχήμα δίσκου στο Τοπικό Σύμπαν (μια περιοχή γύρω μας με ακτίνα περί το 1 δισεκατομμύριο έτη φωτός). Η εκτιμώμενη σύγκρουση συνέβη πριν από περίπου 200 εκατομμύρια χρόνια.

O Γαλαξίας Cartwheel (Τροχός Άμαξας) και οι μικρότεροι συνοδοί γαλαξίες G1 και G2. Ένας τρίτος μικρός γαλαξίας γνωστός ως G3 (εκτός κάδρου) θεωρείται ο ένοχος για τη σύγκρουση που δημιούργησε το σχήμα δακτυλίου, όχι οι G1 και G2. Credit: ESA/Hubble & NASA

Ομάδα γαλαξιών “Τροχός Άμαξας”. Σε αυτήν την εικόνα φαίνονται και οι τέσσερις γαλαξίες της ομάδας, ο μεγάλος είναι ο Cartwheel galaxy, δίπλα του οι μικροί G1 και G2 και στην άκρη δεξιά ο G3. Αποτελεί σύνθεση εικόνας στο οπτικό φάσμα που τοποθετήθηκε πάνω σε ραδιοπαρατηρήσεις υψηλής ανάλυσης ουδέτερου υδρογόνου (οι πράσινες ισοϋψείς). Η παρουσία του ουδέτερου υδρογόνου οδηγεί στον ένοχο για την σύγκρουση γαλαξία, τον G3 στην άκρη δεξιά ο οποίος σήμερα βρίσκεται περί τα 250.000 έτη φωτός μακριά από τον Cartwheel.
Credit: J.Higdon (NRAO), C.Struck, P.Appleton (ISU), K.Borne (Hughes STX), R.Lucas (STScI), NASA

Πώς να δημιουργήσετε έναν γαλαξία σε σχήμα δακτυλίου!
Η ανωτέρω προσομοίωση δείχνει τον σχηματισμό ενός γαλαξία σε σχήμα δακτυλίου, όταν ένας μικρότερος γαλαξίας συγκρούεται με έναν πολύ μεγαλύτερο γαλαξία σε σχήμα δίσκου, περνώντας ακριβώς μέσα από το κέντρο του. Tα ωστικά κύματα σαρώνουν το αέριο και τη σκόνη – σαν τα κύματα που δημιουργούνται όταν πετάξουμε ένα βότσαλο στη λίμνη. Το εκτεινόμενο κύμα δημιουργεί έναν δακτύλιο αυξημένης πυκνότητας όπου σχηματίζονται νέα άστρα με φρενήρη ρυθμό. Creti: James Josephides, Swinburne Astronomy Productions

Cartwheel Galaxy – Γαλαξίας Τροχός Άμαξας. Credit: NASA, Hubble Space Telescope

Ένας ακόμη γαλαξίας με σχήμα δακτυλίου. Ο γαλαξίας του Χόαγκ (Hoag’s Object) είναι ένα τέλειο παράδειγμα γαλαξία δακτυλίου, σε απόσταση περί τα 600 εκατομμύρια έτη φωτός. Ο μπλε δακτύλιος, στον οποίο κυριαρχούν τα σμήνη νεαρών, μεγάλης μάζας αστέρων, έρχεται σε έντονη αντίθεση με τον κίτρινο πυρήνα των κυρίως παλαιότερων άστρων. Περιέργως, ένα αντικείμενο που έχει μια ασυνήθιστη ομοιότητα με τον γαλαξία του Χόαγκ φαίνεται στο κενό ανάμεσα στον πυρήνα και στον δακτύλιο, στη θέση μία η ώρα. Το αντικείμενο πιθανότατα είναι ακόμη ένας γαλαξίας με σχήμα δακτυλίου στο φόντο! Credit: NASA and The Hubble Heritage Team (STScI/AURA); Acknowledgment: Ray A. Lucas (STScI/AURA)

– –
Κώστας Σακκάς
Astro Tours Greece

Planetarium on the Go

Φέρνουμε τον έναστρο ουρανό σε εσάς!