You are currently viewing ΔΙΑΣΤΗΜΙΚΟΣ ΠΕΡΙΠΑΤΟΣ ΧΩΡΙΣ ΠΡΟΣΔΕΣΗ

ΔΙΑΣΤΗΜΙΚΟΣ ΠΕΡΙΠΑΤΟΣ ΧΩΡΙΣ ΠΡΟΣΔΕΣΗ

Κάθε φορά που ένας αστροναύτης βγαίνει έξω από ένα σκάφος στο διάστημα, η δραστηριότητα ονομάζεται διαστημικός περίπατος (space walk – extravehicular activity (EVA)). Ένας διαστημικός περίπατος διαρκεί συνήθως μεταξύ πέντε και οκτώ ώρες.

Ας θυμηθούμε εδώ το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble, που λόγω ελαττωματικού καθρέφτη τέθηκε σε τροχιά χωρίς να μπορεί να εστιάσει. Απαιτήθηκε δεκαήμερη αποστολή του διαστημικού λεωφορείου Endeavour με πέντε δύσκολους διαστημικούς περιπάτους για την επισκευή του. Έκτοτε έχουν ακολουθήσει τέσσερις ακόμη παρόμοιες αποστολές συντήρησης, για να μπορούμε να θαυμάζουμε όλοι τις μαγικές εικόνες του Hubble.

Στο διάστημα επικρατούν συνθήκες έλλειψης βαρύτητας *. Βγαίνοντας από το σκάφος οι αστροναύτες δεν κινδυνεύουν να πέσουν στη Γη. Μα αν δεν κρατιούνται από κάπου, ένα μικρό σπρώξιμο είναι αρκετό για να αρχίσουν να αιωρούνται και να χαθούν στο διάστημα. Γι’ αυτό ασφαλίζονται με ιμάντες, όπως μπορείτε να δείτε στο παρακάτω βίντεο.

 

Μα το 1984, σε τρεις αποστολές διαστημικών λεωφορείων, οι αστροναύτες βγήκαν χωρίς πρόσδεση στο διάστημα έχοντας στην πλάτη τους μια αυτόνομη συσκευή ελιγμών (Manned Maneuvering Unit (MMU)), που τους έδινε τη δυνατότητα να εκτελούν εργασίες σε απόσταση από το σκάφος. H συσκευή χρησιμοποιούσε άζωτο ως προωθητικό αέριο το οποίο εξερχόταν από 24 ακροφύσια. Τα χειριστήρια ελέγχου βρισκόταν στο τελείωμα των δύο βραχιόνων της συσκευής.

Ο αστροναύτης Bruce McCandless αιωρείται στο διάστημα κατά τον πρώτο διαστημικό περίπατο χωρίς πρόσδεση το 1984. Credit: NASA

Η πρώτη αποστολή ήταν δοκιμαστική. Για πρώτη φορά ο άνθρωπος πετούσε στο διάστημα χωρίς να είναι συνδεδεμένος με ένα σκάφος. Ο Bruce McCandless έγινε για λίγο και ο ίδιος δορυφόρος της Γης.

Κατά τις δύο επόμενες αποστολές οι αστροναύτες χρησιμοποίησαν τη συσκευή MMU για να πιάσουν δορυφόρους και να τους φέρουν πίσω στο διαστημικό λεωφορείο για επισκευές ή για την επιστροφή τους στη Γη.

Η περισυλλογή του δορυφόρου Westar 6 από τον αστροναύτη Dale Gardner. Credit: NASA

Αυτόνομη συσκευή ελιγμών Manned Maneuvering Unit (MMU)

Μετά τις αποστολές του 1984, η χρήση της συσκευής Manned Maneuvering Unit (MMU) θεωρήθηκε ότι έθετε τους αστροναύτες σε περιττούς κινδύνους. Έκτοτε οι έξοδοι από το σκάφος εκτελούνται με την παραδοσιακή μέθοδο, με τους αστροναύτες προσδεδεμένους με ιμάντες ασφαλείας στο σκάφος.

Για την περίπτωση όμως που από κάποιο λάθος ένας αστροναύτης βρεθεί να αιωρείται στο διάστημα, σε κάθε διαστημικό περίπατο οι αστροναύτες φέρουν στην πλάτη τους μια μικρότερη συσκευή προώθησης, την Simplified Aid For EVA Rescue (SAFER). Ακόμη και εάν απομακρυνθούν στο διάστημα, με ένα joystick ελέγχουν τους προωθητήρες αζώτου για να επιστρέψουν στο σκάφος. Ευτυχώς μέχρι σήμερα ποτέ δεν έχει χρειαστεί να χρησιμοποιηθεί η SAFER.

Η συσκευή διάσωσης Simplified Aid For EVA Rescue (SAFER). Credit: NASA

Η συσκευής διάσωσης Simplified Aid For EVA Rescue (SAFER) στην πλάτη ενός αστροναύτη. Credit: NASA

Ο αστροναύτης Mark Lee αιωρείται στο διάστημα κατά την δοκιμή της συσκευής διάσωσης SAFER το 1994. Credit: NASA

* Συνθήκες Έλλειψης Βαρύτητας

Μια κοινή παρανόηση είναι ότι δεν υπάρχει βαρύτητα στο διάστημα. Κάτι τέτοιο φυσικά δεν ισχύει, η βαρύτητα υπάρχει παντού. Στον Διεθνή Διαστημικού Σταθμό, σε ύψος 400 km, η δύναμη της γήινης βαρύτητας είναι περίπου το 90% της βαρύτητας στην επιφάνεια της Γης.

Στο διάστημα επικρατούν συνθήκες έλλειψης βαρύτητας. Όταν οι αστροναύτες αιωρούνται στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό, είναι γιατί βρίσκονται μαζί με το σκάφος τους σε ελεύθερη πτώση. Δεν “πετυχαίνουν” όμως τη Γη γιατί κινούνται με μεγάλη οριζόντια ταχύτητα (27.600 km/h), βρίσκονται δηλαδή σε τροχιά γύρω από τη Γη.

– –
Κώστας Σακκάς
Astro Tours Greece

Planetarium on the Go

Φέρνουμε τον έναστρο ουρανό σε εσάς!